← Terug naar overzicht Geplaatst op: 2 oktober 2016

Theekoepels aan de Vecht: ‘Herstellen is behouden’

Deze tentoonstelling was te zien in 2016.

A4 poster Koepels WSTheekoepels zijn romantische, historische tuinelementen behorend bij buitenplaatsen, veelal uit de 18de eeuw.

Theekoepels worden ook wel theehuis, speelhuis of lustprieel genoemd. De naam ‘theekoepel’ dekt niet helemaal de lading en is eigenlijk een misvatting: even zo vaak dronk men hier wijn, cognac of een ander opwekkend drankje. Het was niet alleen een plek om in de vrije tijd iets te drinken, maar er werd nog veel meer gedaan zoals musiceren, lezen en schrijven, een pijpje roken en een spelletje spelen. Soms bevindt zich onder de koepel een botenhuis, een praktische opstapplaats om te gaan ‘spelevaren’ op de Vecht.

In de tentoonstelling tonen wij een aantal koepels, die zichtbaar zijn vanaf de Vecht en vooral dienden om te genieten van het uitzicht of even te ontspannen op welke manier dan ook!

Al vanaf de 17de eeuw is de Vecht vermaard om zijn koepels. Ze zijn er in allerlei soorten en maten, en stammen uit verschillende periodes. Meestal staan ze direct aan de rivier of aan de weg. De vele ramen rondom bieden een panoramisch uitzicht over de omgeving. ‘Zien en gezien worden’!

Aanvankelijk werden de koepels van hout opgetrokken, vaak voorzien van verftechnieken, die de suggestie gaven van

Theekoepel Vreedenhoff

Theekoepel Vreedenhoff

steen of marmer. Deze waren dan ook zeer onderhoudsgevoelig. Dat verklaart ook het feit, dat er velen verloren zijn gegaan. Om verder verval te voorkomen wisselden de koepels soms van eigenaar. Dat is in de Vechtstreek ook gebeurd o.a. met de koepels van ‘Vecht en Dijk’, die naar ‘Gansenhoef’ is verplaatst, en de koepel van ‘Doornburgh’, die naar ‘Bolenstein’ is verplaatst, en nu ook die naam draagt. De vorm overleefde de eeuwen. Van de koepel van ‘VreedenHoff’ uit Nieuwersluis is, als één van de weinigen, de exacte bouwdatum bekend; 1776 ! Aan veel  koepels is in de loop van de eeuwen behoorlijk gesleuteld en daarom is het moeilijk het exacte bouwjaar te bepalen. Gelukkig hebben veel eigenaren van buitenplaatsen hun koepels in de 20ste eeuw gerestaureerd of opnieuw opgebouwd en ze zo, als belangrijk cultureel erfgoed, behouden.

Een vaar- of fietstocht over of langs de Vecht laat ons in de 21ste eeuw nog steeds genieten van deze romantische, architectonische juweeltjes.

 

Meld uzelf aan voor de nieuwsbrief